บทสวดประจำวันเกิดและบูชานพเคราะห์
บทสวดประจำวันพฤหัสบดี (ปูเรนตัมโพธิสัมภาเร – บทขัดวัฏฏกปริตร)
วัฏฏะกะปะริตตัง (บทขัด) / คาถานกคุ่ม
บทสวดของคนเกิดวันพฤหัสบดี สวด 19 จบ พระประจำวันคือปางสมาธิ สีส้ม ตัวบทคือบทขัดวัฏฏกปริตร ว่าด้วยสัจจะของลูกนกคุ่มที่ทำให้ไฟป่าดับ
ยัสสะ เตเชนะ ทาวัคคิ มะหาสัตตัง วิวัชชะยิ
กัปปัฏฐายิ มะหาเตชัง ปะริตตันตัมภะณามะ เห
เราทั้งหลายจงสวดพระปริตรนั้นเถิด
ภะ สัม สัม วิ สะ เท ภะ
ภะ สัม สัม วิ สะ เท ภะ
ที่มาของบทสวด
บทขัดวัฏฏกปริตร แต่งในลังกาหรือไทยยุคหลังเพื่อใช้นำก่อนสวดวัฏฏกปริตร ซึ่งมาจากพระไตรปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกนิบาต วัฏฏกชาดก และจริยาปิฎก วัฏฏกโปตกจริยา ธรรมเนียม "บทสวดมนต์ประจำวันเกิด" มาจากพิธีสวดนพเคราะห์ของไทย ซึ่งจับคู่พระปริตรแต่ละบทกับเทวดานพเคราะห์ประจำวัน และกำหนดจำนวนจบตาม "กำลังวัน" ของเทวดาองค์นั้น (คติโหราศาสตร์ไทย เชื่อกันว่าวางแบบแผนขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น)
คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด
บทสวดประจำวันพฤหัสบดี คือบทขัดวัฏฏกปริตร (บทนำก่อนสวดวัฏฏกปริตร) ใจความว่า ด้วยเดชแห่งปริตรนี้ ไฟป่าได้หลีกเว้นพระโพธิสัตว์ที่เกิดเป็นลูกนกคุ่ม พระปริตรนี้พระพุทธเจ้าตรัสแก่พระสารีบุตร มีอานุภาพตั้งอยู่ตลอดกัป ตัววัฏฏกปริตรเล่าเรื่องในวัฏฏกชาดกว่า พระโพธิสัตว์เกิดเป็นลูกนกคุ่มที่ยังบินไม่ได้ เมื่อไฟป่าลามมาและพ่อแม่นกบินหนีไป ลูกนกได้ตั้งสัจกิริยาอ้างคุณของพระพุทธเจ้าในอดีตและสัจจะของตน ไฟป่าจึงดับลงในที่นั้น และบริเวณนั้นไม่มีไฟไหม้ตลอดกัป
ข้อมูลประจำวัน ผู้เกิดวันพฤหัสบดี: พระประจำวันคือพระปางสมาธิ สีประจำวันคือสีส้ม (บางตำราว่าสีเหลืองแก่หรือสีแสด) เทวดาประจำวันคือพระพฤหัสบดี มีกำลัง 19 จึงสวด 19 จบ
อานิสงส์และความเชื่อ วัฏฏกปริตรถือเป็นปริตรป้องกันอัคคีภัย เชื่อว่าสวดแล้วปลอดภัยจากไฟไหม้และภัยจากความร้อน และเป็นบทแห่งสัจจะ เหมาะกับพระพฤหัสบดีซึ่งเป็นเทวดาแห่งครูอาจารย์ ปัญญา และคุณธรรม ครู นักวิชาการ และผู้ประกอบวิชาชีพนิยมสวด ในพิธีไหว้ครูก็นิยมบูชาพระพฤหัสบดี
ข้อสังเกต อย่าสับสนกับบทขัดโมรปริตรซึ่งขึ้นต้นว่า "ปูเรนตัมโพธิสัมภาเร นิพพัตตัง โมระโยนิยัง" (เกิดในกำเนิดนกยูง) บทประจำวันพฤหัสบดีเป็นบทขัดวัฏฏกปริตร (เกิดในกำเนิดนกคุ่ม) ส่วนคาถาย่อบางฉบับพิมพ์ว่า "ภะ สัม สัม วิ สะ เท กะ"
ธรรมเนียมบทสวดประจำวันเกิด คติไทยถือว่าคนที่เกิดวันใดมีเทวดานพเคราะห์องค์นั้นเป็นผู้คุ้มครอง และมีพระพุทธรูปปางประจำวันไว้บูชา การสวดพระปริตรประจำวันตามจำนวน "กำลังวัน" (อาทิตย์ 6, จันทร์ 15, อังคาร 8, พุธ 17, ราหู 12, พฤหัสบดี 19, ศุกร์ 21, เสาร์ 10) เชื่อว่าเป็นการเสริมดวงชะตาและบรรเทาเคราะห์ นอกจากบทประจำวันเกิดตนเองแล้ว ยังนิยมสวดบทของวันที่ตรงกับวันนั้น ๆ หรือสวดครบทั้ง 8 บทในพิธีสวดนพเคราะห์ ทั้งนี้ตัวบทสวดล้วนเป็นพระปริตรและพระพุทธพจน์ที่มีคุณค่าในตัวเอง แม้ไม่เชื่อเรื่องดวงชะตาก็สวดเพื่อเจริญสติและระลึกถึงพระรัตนตรัยได้