ธัมมานุสสติ (ทำวัตรเย็น)
ธัมมานุสสะติ, สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม
บทที่ 5 ของทำวัตรเย็น ระลึกถึงพระธรรมคุณ 6 ประการ
สันทิฏฐิโก อะกาลิโก เอหิปัสสิโก,
โอปะนะยิโก ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหีติ.
เป็นสิ่งที่ผู้ปฏิบัติเห็นได้ด้วยตนเอง ไม่ขึ้นกับกาลเวลา ควรเรียกให้มาดู,
ควรน้อมเข้ามาในตน อันวิญญูชนพึงรู้ได้เฉพาะตน ดังนี้.
ที่มาของบทสวด
พระธรรมคุณ 6 ประการ เป็นพระบาลีที่ปรากฏทั่วไปในพระสูตร เช่น ธชัคคสูตร (สังยุตตนิกาย สคาถวรรค) และมหานามสูตร (อังคุตตรนิกาย)
คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด
บทที่ 5 ของทำวัตรเย็น "ธัมมานุสสติ" คือการตามระลึกถึงพระธรรม เนื้อหาคือพระธรรมคุณ 6 ประการ เหมือนบทธัมมาภิถุติในทำวัตรเช้า ต่างกันที่ภาคเย็นสวดเป็นข้อความตรงตามพระสูตรโดยไม่ปรับเป็น "โย โส" และลงท้ายด้วย "วิญญูหีติ" (คำว่า "อิติ" แสดงว่าเป็นการยกคำมากล่าว)
พระธรรมคุณ 6 ได้แก่ ตรัสไว้ดีแล้ว (สวากขาโต) เห็นได้เอง (สันทิฏฐิโก) ไม่ขึ้นกับกาล (อะกาลิโก) ท้าให้มาพิสูจน์ (เอหิปัสสิโก) ควรน้อมเข้ามาในตน (โอปะนะยิโก) รู้ได้เฉพาะตน (ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหิ) ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค ธัมมานุสสติเป็นกรรมฐานที่ทำให้เกิดความเคารพในพระธรรม และเป็นเหตุให้ผู้ปฏิบัติมีความสุขใจแม้ยังไม่บรรลุธรรมชั้นสูง
โอกาสที่ใช้ สวดในทำวัตรเย็นต่อจากพุทธาภิคีติ และตามด้วยธัมมาภิคีติ นอกจากนี้ยังใช้เป็นบทพระธรรมคุณในการสวดมนต์ทั่วไป