โมรปริตร

โมรปริตร (โมระปะริตตัง) เป็นตำนานที่ 5 ของทั้งชุดเจ็ดตำนาน (จุลราชปริตร) และสิบสองตำนาน (มหาราชปริตร) เป็นคาถาที่พญานกยูงทองสวดในเวลาเช้าก่อนออกหากินและเวลาเย็นก่อนเข้ารัง แบ่งเป็นสองท่อนคู่ขนานกัน ท่อนเช้าขึ้นต้นว่า "อุเทตะยัญจักขุมา" (พระอาทิตย์อุทัย) ท่อนเย็นขึ้นต้นว่า "อะเปตะยัญจักขุมา" (พระอาทิตย์อัสดง) แต่ละท่อนกล่าวนมัสการพระอาทิตย์ผู้เป็นดวงตาของโลก แล้วนอบน้อมพระพุทธเจ้าทั้งหลายผู้ถึงฝั่งแห่งเวท พระโพธิญาณ ท่านผู้หลุดพ้น และวิมุตติธรรม ขอให้คุ้มครองตนตลอดวันและตลอดคืน

ตำนาน (เหตุที่ตรัส) โมรชาดกเล่าว่า พระโพธิสัตว์เกิดเป็นนกยูงทองอาศัยอยู่บนภูเขาทัณฑกหิรัญ ทุกเช้าเย็นสวดคาถานี้เป็นเครื่องคุ้มครองตน นายพรานที่พระมเหสีของพระเจ้าพาราณสีส่งไปจับ พยายามดักอยู่ถึงเจ็ดชั่วอายุคนก็ไม่สำเร็จ จนวันหนึ่งนกยูงหลงเสน่ห์นางนกยูงที่นายพรานใช้เป็นเหยื่อล่อ ลืมสวดคาถาจึงติดบ่วง แต่เมื่อถูกนำไปเฝ้าพระราชา นกยูงทองได้แสดงธรรมจนพระราชาปล่อยตัวไป พระพุทธเจ้าตรัสชาดกนี้แก่ภิกษุรูปหนึ่งที่กระสันจะสึกเพราะเห็นสตรี เพื่อแสดงว่าแม้พระโพธิสัตว์ก็เคยพลาดเพราะกามคุณเช่นกัน

อานิสงส์และความเชื่อ เชื่อกันว่าผู้สวดย่อมพ้นจากบ่วง กับดัก การถูกล่อลวง และภัยจากผู้ที่คิดร้าย ทำให้แคล้วคลาดปลอดภัยและเป็นที่เมตตาของผู้ใหญ่ นิยมสวดตอนเช้าท่อนแรก และตอนเย็นท่อนหลังตามอย่างพญานกยูง ในความเชื่อเรื่องพระประจำวันเกิด จัดเป็นบทบูชาพระประจำวันอาทิตย์ (ปางถวายเนตร) สวด 6 จบ และยังเป็นคาถาที่นิยมใช้ในวงการพระเครื่องและเครื่องรางรูปนกยูงทอง

โอกาสที่ใช้ พระสงฆ์สวดในงานมงคลทั่วไปต่อจากขันธปริตร ผู้ที่ต้องเดินทางไกล ผู้ทำอาชีพเสี่ยงอันตราย และผู้ที่ต้องการความแคล้วคลาดนิยมสวดเป็นประจำ ในชุดสิบสองตำนานมีบทขัด "ปูเรนตัมโพธิสัมภาเร" นำหน้าดังที่แสดงไว้