ทำวัตรเช้า – ทำวัตรเย็น

ปุพพภาคนมการ (ทำวัตรเช้า)

ปุพพะภาคะนะมะการะ, บทนะโม

บทที่ 2 ของทำวัตรเช้า นอบน้อมพระผู้มีพระภาคเจ้า "นะโม ตัสสะ…" 3 จบ ก่อนสวดบทอื่น

(ผู้นำสวด) หันทะ มะยัง พุทธัสสะ ภะคะวะโต ปุพพะภาคะนะมะการัง กะโรมะ เส.
(ผู้นำสวด) เชิญเถิด เราทั้งหลาย จงทำความนอบน้อมอันเป็นส่วนเบื้องต้น แด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้แล้วเถิด.
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ,
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ,
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ.
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง พระองค์นั้น,
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง พระองค์นั้น,
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง พระองค์นั้น.

ที่มาของบทสวด

คำนอบน้อม "นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ" ปรากฏหลายแห่งในพระไตรปิฎก เช่น คำเปล่งของพราหมณ์และเทวดาที่แสดงความเลื่อมใสต่อพระพุทธเจ้า (ทีฆนิกาย, มัชฌิมนิกาย, สังยุตตนิกาย) ส่วนคำนำ "หันทะ มะยัง…" เป็นธรรมเนียมผู้นำสวดที่กำหนดขึ้นในไทย

คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด

บทที่ 2 ของทำวัตรเช้า (และเป็นบทที่ 2 ของทำวัตรเย็นเช่นกัน) เรียกว่า "ปุพพภาคนมการ" แปลว่าการทำความนอบน้อมในส่วนเบื้องต้น คือกล่าวนอบน้อมพระพุทธเจ้าก่อนที่จะสวดบทอื่น ๆ ถือเป็นธรรมเนียมที่แน่นอนว่าการสวดมนต์ทุกครั้งต้องขึ้นต้นด้วยบทนี้

คำว่า "นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ" ประกาศพระคุณของพระพุทธเจ้า 3 ประการ คือ ภะคะวา ผู้มีโชค ผู้จำแนกธรรม (พระมหากรุณาคุณ) อะระหัง ผู้ไกลจากกิเลส (พระบริสุทธิคุณ) และ สัมมาสัมพุทโธ ผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง (พระปัญญาคุณ) ตามคัมภีร์กล่าวว่า มีผู้เปล่งวาจานี้ด้วยความเลื่อมใสอย่างแรงกล้าตั้งแต่ครั้งพุทธกาล ทั้งเทวดา พราหมณ์ และมนุษย์

ธรรมเนียมการสวด ผู้นำสวดกล่าวนำว่า "หันทะ มะยัง พุทธัสสะ ภะคะวะโต ปุพพะภาคะนะมะการัง กะโรมะ เส" แล้วทุกคนสวดพร้อมกัน 3 จบ ความเชื่อทั่วไปถือว่าการสวดนะโม 3 จบเป็นการตั้งจิตให้มั่นคงและเป็นสิริมงคล ก่อนเริ่มพิธีหรือการสวดมนต์ใด ๆ

ทำวัตรเช้านะโมนอบน้อมพระพุทธเจ้า